SZCZEGÓŁY ATRAKCJI TURYSTYCZNEJ
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Zapora w Porąbce


Zapora w Porąbce, na rzece Sole, prezentuje się zarazem imponująco i elegancko. W okresie międzywojennym, kiedy powstawała, uznawano ją za szczyt zaawansowania technologicznego. Nad projektem zapory pracował późniejszy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Gabriel Narutowicz. Zbudowano ją olbrzymim wysiłkiem, aby zapobiegać katastrofalnym powodziom w dolinie Soły. Po II wojnie światowej przy zaporze zbudowano niewielką elektrownię wodną.

Rzeka Soła

Soła, jak każda górska rzeka, od stuleci podczas częstych powodzi powodowała olbrzymie szkody. W archiwach odnotowano, że w 1813 roku płynęła nawet przez rynek w Kętach. Dlatego już na przełomie XIX i XX wieku pojawiły się pomysły budowy zapory, która stwarzałaby szansę ujarzmienia niesfornej rzeki. Pierwsze projekty opracowali na początku ubiegłego wieku profesor Karol Pomianowski, inżynier Tadeusz Baecker oraz inżynier Kazimierz Maćkowski. Prace miały rozpocząć się już w 1914 roku. Rada Gminy w Porąbce zdążyła uchwalić nawet, aby „wydzierżawić grunt na rzecz budowy zapory taką ilość sążni, jaka im będzie potrzebna”. Pierwsza wojna pokrzyżowała plany.

Zapora na Sole

Temat budowy powrócił zaraz po wojnie. Projekt zapory konsultowano z Gabrielem Narutowiczem, twórcą zapory na rzece Aar, w Mühlenbergu w Szwajcarii. Za miejsce zatamowania Soły wybrano zwężenie pomiędzy masywami Żaru i Zasolnicy. Budowę rozpoczęto w 1921 roku. Jednak z powodu wątłych funduszy była ona wielokrotnie przerywana. Soła również nie była bezczynna i niszczyła efekty ludzkich wysiłków. Ponownie prace ruszyły z kopyta w 1934 roku. Projekt nadzorował wybitny specjalista – inżynier Jerzy Skrzyński. Budowała firma Frankopol. Na potrzeby inwestycji uruchomiono w pobliżu niewielką elektrownię. Wykorzystano najnowsze zdobycze technologiczne – np. wodoodporny cement z Goleszowa. Przez plac budowy przewinęło się 2 500 robotników i kilkuset junaków. Zapora ma 260 m długości, 37,4 wysokości; przepustowość – 1690 metrów sześciennych. Pojemność Jeziora Międzybrodzkiego obliczono na 32,2 mln metrów sześciennych. Koszt projektu wyniósł ponad 20 mln ówczesnych zł! Budowę wizytował sam prezydent Ignacy Mościcki. Na uroczyste otwarcie w grudniu 1936 roku przyjechali m.in. wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski oraz kardynał Adam Sapieha. W latach 50. przy zaporze uruchomiono elektrownię wodną. Obecnie dysponuje mocą 12,6 MW.

Lokalizacja
Porąbka
Porąbka
Beskidy i Śląsk Cieszyński, Beskid Śląski
nad wodą, w górach
Informacje ogólne
: technika i nauka, obiekty przemysłowe
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie

Zobacz też wirtualne wycieczki

Obiekty SZT w pobliżu
Bielsko-Biała
Jeszcze całkiem niedawno przemysł włókienniczy nadawał tempo życiu gospodarczemu Bielska-Białej. Od chwili rozwoju rzemi... więcej>>
Żywiec
Arcyksiążęcy Browar w Żywcu należy do najbardziej znanych i utytułowanych producentów piwa w Polsce. Historia zakładu ro... więcej>>
Pszczyna
Ulica Piastowska jest głównym deptakiem Pszczyny. Wznoszą się przy niej kamienice przeważnie z XIX i XX wieku. Najbardzi... więcej>>
Ustroń
W 2008 roku, po 236 latach nieprzerwanej pracy, zakończyła działalność Kuźnia Ustroń. Uzdrowiskowa rola miasta wzięła gó... więcej>>
Tychy
Tradycje piwowarstwa w Tychach sięgają 1629 roku, co zaznacza się zresztą na piwnej etykiecie - pod książęcą koroną. Now... więcej>>
Tychy
W Tychach, oprócz powszechnie znanego Browaru Książęcego, istniał również zakład produkcji piwa noszący nazwę Browar Oby... więcej>>
Śląskie Smaki
Bielsko-Biała
Pierwsze wzmianki dotyczące obiektu pochodza z 1896 roku.
Jankowice
Karczma Wiejska leży w malowniczym zakątku wsi na skraju lasów pszczyńskich vis a vis Rezerwatu „Żubrowisko” w Jankowica... więcej>>