slaskie.travel
Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga są częścią wpisanego w 2017 roku na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO zespołu zabytków pogórniczych Tarnowskich Gór, dokumentującego wielowiekową historię wydobycia rud ołowiu, srebra i cynku. W Kopalni Srebra turyści schodzą pod ziemię i poznają dawne wyrobiska, a jedną z największych atrakcji jest przepływ łodziami fragmentem Sztolni Czarnego Pstrąga, poprowadzonym pomiędzy szybami Ewa i Sylwester. Podziemna trasa Sztolni ma wyjątkowy charakter – około godzinny spływ odbywa się w całkowitej ciemności, a opowieść przewodnika przybliża historię tarnogórskiego górnictwa i sztolni odwadniających. Kompleks oferuje obecnie także dodatkowe atrakcje, m.in. Maszynownię Żywiołów, a Sztolnia Czarnego Pstrąga organizuje również nietypowe doświadczenia, takie jak floating czy morsowanie. To jeden z najważniejszych punktów turystycznych województwa śląskiego, który pozwala dosłownie zejść pod powierzchnię regionu i poznać jego przemysłowe dziedzictwo.
Zabytkowa Kopalnia Srebra fot. www.slaskie.travel T. Renk
Sztolnia Czarnego Pstrąga, fot. T. Renk, www.slaskie.travel
Kopalnia Guido to jeden z najbardziej niezwykłych zabytków techniki w Polsce, w którym autentyczne podziemia dawnej kopalni węgla kamiennego zostały udostępnione turystom. Zwiedzanie pozwala zjechać prawdziwą górniczą szolą na poziom 320 metrów, czyli około 100 pięter pod ziemię, i poznać warunki pracy górników, zobaczyć potężne maszyny oraz przejechać się jedyną w Polsce podwieszaną kolejką elektryczną. Na poziomie 170 metrów znajduje się podziemna kaplica św. Barbary, natomiast poziom 320 metrów oferuje także nietypową atrakcję w postaci podziemnego pubu. Kopalnia jest częścią Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu, a wraz ze Sztolnią Królowa Luiza tworzy jeden z najważniejszych kompleksów dziedzictwa przemysłowego na Górnym Śląsku. To propozycja dla turystów, którzy chcą nie tylko oglądać historię górnictwa, ale również poczuć jej klimat, schodząc setki metrów pod ziemię.
Sztolnia Królowa Luiza jest jednym z najważniejszych zabytków górnictwa w Zabrzu i częścią kompleksu Muzeum Górnictwa Węglowego, obejmującego również Kopalnię Guido. Jej historia związana jest z rozwojem górnictwa w XVIII i XIX wieku, a dziś podziemne wyrobiska zostały przekształcone w rozbudowaną trasę turystyczną pozwalającą poznać technikę wydobycia węgla oraz codzienność dawnych górników. Jedną z największych atrakcji jest podziemny spływ łodziami, prowadzący przez sztolnię i pozwalający zobaczyć z bliska skalne korytarze oraz pozostałości dawnej infrastruktury górniczej. Na powierzchni warto odwiedzić również Strefę Carnall, natomiast w ramach kompleksu dostępne są m.in. Park 12C i Park Techniki Wojskowej, dzięki czemu wizyta może być atrakcyjna również dla rodzin z dziećmi. Królowa Luiza to miejsce, w którym industrialne dziedzictwo Górnego Śląska można poznawać w wyjątkowo angażujący sposób – nie tylko oglądając zabytkowe maszyny, ale faktycznie przemierzając dawne podziemia.
Kopalnia GUIDO w Zabrzu
Sztolnia Czarnego Pstrąga w Zabrzu, fot. T. Renk, www.slaskie.travel
Park Śląski należy do największych parków miejskich w Europie i jest wyjątkowym przykładem udanej rekultywacji terenów zdegradowanych przez przemysł. Jego budowę rozpoczęto w 1951 roku na obszarze, który w około 75 procentach pokrywały wcześniej hałdy, odpady pogórnicze, biedaszyby, zapadliska i wysypiska, a w trakcie prac przemieszczono około 3,5 mln m³ ziemi i dowieziono kolejne 0,5 mln m³ żyznego podłoża. Dziś na rozległym terenie parku znajdują się m.in. Kolej Linowa Elka, Rosarium, Śląski Ogród Zoologiczny i Legendia, a także liczne alejki, tereny rekreacyjne i miejsca wydarzeń kulturalnych. Historia Parku jest również historią powojennej Górnośląskiej modernizacji – już w latach 50. powstały tu m.in. zoo, planetarium, stadion i wesołe miasteczko, a w 1967 roku uruchomiono kolej linową Elka. To miejsce, w którym można spędzić cały dzień, łącząc aktywny wypoczynek, przyrodę, rozrywkę i poznawanie jednego z najbardziej charakterystycznych przedsięwzięć w historii regionu.
Tyskie Browary Książęce są jednym z najważniejszych symboli Tychów, a historia warzenia piwa w tym miejscu sięga początku XVII wieku – oficjalnie za datę założenia browaru przyjmuje się 1629 rok. Kompleks zabytkowych zabudowań rozwijał się szczególnie intensywnie od 1861 roku, kiedy książę pszczyński Hans Heinrich XI Hochberg rozpoczął jego rozbudowę i modernizację, tworząc nowoczesny jak na swoje czasy zakład przemysłowy. Współczesne muzeum prezentuje cztery stulecia historii browaru poprzez dziesięć najważniejszych epizodów, a jednym z efektownych elementów ekspozycji jest korytarz wykonany z 11 tysięcy butelek po piwie Tyskie. Zwiedzanie można połączyć z wycieczką po działającym browarze, wizytą w zabytkowych piwnicach oraz udziałem w Tyskiej Szkole Degustacji. To obowiązkowy punkt dla osób zainteresowanych historią przemysłu, lokalnym dziedzictwem i jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek piwowarskich wywodzących się ze Śląska.
Radiostacja Gliwicka to wyjątkowy zabytek techniki i miejsce związane z jednym z najbardziej znanych wydarzeń poprzedzających wybuch II wojny światowej – tzw. prowokacją gliwicką z 31 sierpnia 1939 roku. Kompleks oddany do użytku w 1935 roku obejmuje m.in. budynek stacji nadawczej oraz niezwykłą, 111-metrową drewnianą wieżę antenową wykonaną z drewna modrzewiowego i skręconą tysiącami mosiężnych śrub. W budynku dawnej stacji działa dziś oddział Muzeum w Gliwicach, gdzie można zobaczyć zachowane urządzenia radiowe, w tym nadajnik średniofalowy o mocy 8 kW. To właśnie tutaj niemiecki oddział specjalny przeprowadził sfingowany napad, który nazistowska propaganda wykorzystała jako jeden z pretekstów do przedstawiania Polski jako agresora przed rozpoczęciem wojny. Radiostacja została w 2017 roku wpisana na listę Pomników Historii i znajduje się również na Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego, dlatego zdecydowanie warto uwzględnić ją podczas zwiedzania Gliwic.
Giszowiec i Nikiszowiec to dwa niezwykłe osiedla patronackie, które pokazują, jak na początku XX wieku projektowano przestrzeń mieszkaniową dla pracowników górnośląskiego przemysłu. Giszowiec powstał w latach 1906–1910 z inicjatywy Antona Uthemanna według projektu Georga i Emila Zillmannów jako realizacja idei miasta-ogrodu, z charakterystycznymi niewielkimi domami otoczonymi zielenią. Nikiszowiec, budowany od 1908 roku i rozbudowywany w latach 1920–1924, otrzymał zupełnie inny, zwarty charakter z czerwonej cegły, wewnętrznymi dziedzińcami i monumentalnym kościołem św. Anny. Oba osiedla są dziś wyjątkowymi przykładami architektury i urbanistyki związanej z przemysłowym rozwojem Górnego Śląska, przy czym Nikiszowiec w 2011 roku został uznany za Pomnik Historii. Wizyta w tych dzielnicach to doskonała okazja, aby zobaczyć Śląsk z innej perspektywy – nie przez pryzmat kopalń i hut, lecz codziennego życia społeczności, która przez dekady tworzyła przemysłową historię regionu.
Gotycki zamek w Będzinie jest jednym z najważniejszych średniowiecznych zabytków Zagłębia Dąbrowskiego i częścią systemu warowni budowanych za panowania Kazimierza Wielkiego. Murowana twierdza powstała w XIV wieku na miejscu wcześniejszego drewniano-ziemnego grodu i wraz z murami miejskimi miała strzec zachodniej granicy państwa oraz ważnego szlaku handlowego prowadzącego z Krakowa na Śląsk. Charakterystyczna cylindryczna wieża oraz zachowane elementy murów sprawiają, że zamek jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Będzina i całego Zagłębia. W zamku działa Muzeum Zagłębia, którego ekspozycje pozwalają poznać historię warowni, miasta oraz regionu, a wejście na wieżę jest dodatkowo okazją do podziwiania panoramy okolicy. Warto połączyć wizytę z przejściem po Wzgórzu Zamkowym i zwiedzaniem pobliskiego Pałacu Mieroszewskich, tworząc ciekawą trasę po najważniejszych zabytkach Będzina.
Strefa Kultury jest jednym z najbardziej spektakularnych przykładów przemiany poprzemysłowego obszaru Katowic w nowoczesne centrum kultury i turystyki. Powstała na terenie dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Katowice”, a jej najważniejszymi elementami są dziś siedziba Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia, Międzynarodowe Centrum Kongresowe oraz nowe Muzeum Śląskie, sąsiadujące ze słynnym Spodkiem. Szczególną uwagę zwraca architektura MCK z charakterystycznym zielonym dachem oraz Muzeum Śląskiego częściowo ukrytego pod ziemią, co symbolicznie nawiązuje do górniczej przeszłości tego miejsca. Zestawienie historycznego dziedzictwa kopalnianego z nowoczesną architekturą sprawia, że Strefa Kultury stała się jedną z architektonicznych wizytówek współczesnych Katowic. Warto odwiedzić ją nie tylko podczas koncertu czy wystawy, ale również na spacerze – to właśnie tutaj najlepiej widać, jak stolica województwa zmieniła się z miasta przemysłu w ważny ośrodek kultury.
Gliwicka Palmiarnia Miejska ma historię sięgającą 1880 roku, kiedy w rozwijającym się parku miejskim powstały pierwsze szklarnie wystawowe przeznaczone do prezentacji roślin egzotycznych. Obecny kompleks składa się z kilku pawilonów, w których można zobaczyć m.in. rośliny użytkowe, tropikalne, sukulenty oraz kolekcje akwarystyczne, a temperatura i wilgotność są dostosowane do wymagań prezentowanych gatunków. Szczególnie interesujący jest pawilon roślin użytkowych, gdzie obok egzotycznej roślinności można poznać sposoby wykorzystywania poszczególnych gatunków przez człowieka. Palmiarnia jest jednocześnie miejscem edukacji przyrodniczej i atrakcyjną przestrzenią wypoczynku, pozwalającą na krótki „tropikalny” spacer niezależnie od pogody za oknem. To jedna z najciekawszych atrakcji Gliwic dla rodzin, miłośników botaniki i wszystkich, którzy podczas zwiedzania miasta chcą na chwilę przenieść się w zupełnie inny klimat.
Jezioro Paprocańskie jest sztucznym zbiornikiem, którego początki sięgają XVIII wieku, kiedy został utworzony na potrzeby działającej w pobliżu Huty Paprockiej. Położone wśród lasów Puszczy Pszczyńskiej jezioro od dawna pełniło zarówno funkcje gospodarcze, jak i rekreacyjne, a w latach 60. XX wieku rozpoczęto tworzenie nad nim dużego ośrodka wypoczynkowego z plażą, kąpieliskiem, przystaniami i terenami sportowymi. Dziś nad wodą można korzystać m.in. z piaszczystej plaży i sezonowego kąpieliska, wypożyczalni sprzętu pływającego, boisk, placu zabaw oraz infrastruktury gastronomicznej. Jedną z najbardziej charakterystycznych atrakcji jest nowoczesna promenada spacerowo-rowerowa z efektownymi drewnianymi pomostami, pozwalająca podziwiać jezioro z różnych perspektyw. Paprocany to świetne miejsce na rodzinny wypoczynek, aktywny dzień nad wodą lub spokojny spacer w otoczeniu lasów, a dodatkowym atutem jest położony nad południowym brzegiem zabytkowy zameczek myśliwski Promnice.
Śląski Ogród Botaniczny w Mikołowie powstał na terenach o interesującej historii przyrodniczej i poprzemysłowej, a jego głównym celem jest ochrona różnorodności biologicznej, edukacja ekologiczna oraz prezentowanie bogactwa świata roślin. Rozległy teren ogrodu obejmuje m.in. kolekcje roślin ozdobnych, użytkowych i rodzimych oraz obszary o charakterze kolekcyjnym i krajobrazowym, dzięki czemu każda pora roku oferuje tu nieco inne walory. Jednym z najbardziej atrakcyjnych punktów jest wieża widokowa, z której można podziwiać panoramę Mikołowa i dalszych części Górnego Śląska. Ogród organizuje również wydarzenia, warsztaty, zajęcia edukacyjne i spotkania poświęcone przyrodzie, dzięki czemu jest miejscem zarówno rekreacji, jak i zdobywania wiedzy. To propozycja dla osób szukających spokojniejszej alternatywy dla miejskich atrakcji oraz dobry cel rodzinnej wycieczki po centralnej części województwa.
Pustynia Błędowska jest największym w Polsce obszarem lotnych piasków i jednym z najbardziej niezwykłych krajobrazów w województwie śląskim, rozciągającym się pomiędzy Błędowem, Kluczami i Chechłem. Jej geneza jest związana zarówno z procesami naturalnymi po ustąpieniu lądolodu, jak i działalnością człowieka – od średniowiecza intensywna wycinka lasów na potrzeby górnictwa rud srebra, ołowiu i cynku przyczyniła się do odsłonięcia ogromnych pokładów piasku. W XX wieku pustynia była wykorzystywana jako poligon wojskowy, a jej niezwykły krajobraz służył również jako plener filmowy, m.in. podczas realizacji „Faraona”. Obecnie prowadzone są działania mające ograniczyć zarastanie piasków i zachować pustynny charakter terenu, a turystów przyciągają przede wszystkim punkty widokowe oraz rozległe, otwarte panoramy. Wizyta na Pustyni Błędowskiej jest świetnym pomysłem na nietypową wycieczkę – szczególnie dla fotografów, rowerzystów i osób, które chcą zobaczyć krajobraz zupełnie niekojarzący się z województwem śląskim.
Pogorie to zespół zbiorników wodnych powstałych przede wszystkim w wyniku przekształcenia dawnych wyrobisk przemysłowych, które dziś tworzą jeden z najważniejszych obszarów rekreacyjnych Zagłębia Dąbrowskiego. Najbardziej popularna wśród turystów jest Pogoria III – zbiornik o powierzchni lustra wody około 207 ha, utworzony w latach 70. XX wieku w miejscu wyrobiska piasku i obecnie wykorzystywany do wypoczynku, sportów wodnych, wędkarstwa oraz rekreacji nad wodą. Odmienny charakter ma Pogoria II, cenna przede wszystkim ze względu na bogactwo siedlisk wodnych i podmokłych, natomiast Pogoria IV, czyli zbiornik Kuźnica Warężyńska, jest kolejnym przykładem rekultywacji terenu po eksploatacji piasku. Zróżnicowanie poszczególnych akwenów sprawia, że można tu znaleźć zarówno plaże i miejsca do aktywnego wypoczynku, jak i spokojniejsze zakątki atrakcyjne przyrodniczo. Pogorie są więc doskonałym kierunkiem na letni dzień poza miastem, oferując możliwość plażowania, spacerów, jazdy na rowerze, sportów wodnych i obserwowania przyrody.
ul. Mickiewicza 29
40-085 Katowice
tel. (32) 207 207 1
info@slaskie.travel
Portal powstał w ramach projektu
Mobilne Śląskie
Darmowa aplikacja SLASKIE.travel dostępna na platformach 
