Szczegóły atrakcji turystycznej
Kategoria: Dziedzictwo kulturowe

Wieża wsadu wielkiego pieca w Porębie


Historia hutnictwa na terenach w okolicach Poręby i Zawiercia jest bardzo długa i sięga czasów średniowiecza. O istnieniu dawnych hut świadczyć mogą nazwy miejscowości, jak np. Kuźnice (dawne określenie huty), czy Rudniki (pierwsza staropolska nazwa hutników). Trudno dziś dociec, ile tego rodzaju zakładów funkcjonowało na tym terenie w wiekach średnich oraz w początkach nowożytności, choć zapewne to właśnie w oparciu o nie powstały z końcem XVIII i początkiem XIX w. nowoczesne ośrodki hutnicze. Pierwsza wzmianka o osadzie Poręba pochodzi z 1373 r., zaś od wieku XV zwana była ona Porębą Mrzygłodzką. Osadnictwo na tych terenach zaczęło rozwijać się żywiej od w. XVI.

Wielki piec

Na przełomie XVIII i XIX miejscowość należała do Jana Christiana Messnera. Z jego to inicjatywy zbudowany został w latach 1795-97 wielki piec do przetapiania rudy oraz zachowana do dziś wieża wyciągowa, służąca do transportu wsadu wielkopiecowego. O wartości tego zabytku, wzniesionego z ciosowego kamienia wapiennego, świadczyć może fakt, iż jest to jedyny tego rodzaju zachowany obiekt na terenie Zagłębia i jeden z dwóch w całym województwie śląskim.

Wieża

Wieża wyciągowa w Porębie, czyli tzw. „gichta” , służąca dawniej do transportu wsadu wielkopiecowego do przetapiania rudy, wybudowana została z ciosowego kamienia wapiennego w 1798 r. Do naszych czasów dotrwał napis z datą budowy, odlany z żeliwa wytopionego w pierwszej odlewni. Zachował się także fragment murów wielkiego pieca. Obiekt znajduje się przy ul. Fabrycznej. Do rejestru zabytków wpisano go w 1975 r.

Rozwój miasta

Uruchomienie pieca odlewniczego przyczyniło się do uczynienia z Poręby prężnego ośrodka przemysłowego. Odlewano tutaj rury żelazne, naczynia, przedmioty na potrzeby rolnictwa, urządzenia sanitarne, a także elementy służące wyposażeniu licznych zakładów w okolicy, jak cegielnie, czy młyny. Wraz z przemysłem rozwijała się także sama miejscowość. Pierwsze dziesięciolecia XIX w. przyniosły zresztą znaczny rozwój całego regionu Zagłębia, do czego przyczyniła się eksploatacja odkrytych tutaj pokładów węgla kamiennego.

Lokalizacja
Fabryczna
Poręba
Poręba
Jura Krakowsko-Częstochowska, Zagłębie Dąbrowskie
w mieście
Informacje ogólne
: technika i nauka, poprzemysłowe
Ceny i udogodnienia
: wstęp wolny
Dostępność
: cały rok

Nie jesteś zalogowany. Aby skorzystać z planera podróży musisz się zalogować.

Przejdź do strony logowania.

Atrakcje
Trasy
Galerie
Obiekty SZT w pobliżu
Żarki
Muzeum Dawnych Rzemiosł to muzeum interaktywne – rodzaj parku technicznego. Elementy ekspozycji pozwalają na: dotykanie,... więcej>>
Dąbrowa Górnicza
Kopalnia Ćwiczebna zlokalizowana jest w południowo-wschodniej części obszaru górniczego dawnej kopalni węgla „Paryż” w D... więcej>>
Czeladź
Galeria „Elektrownia” w Czeladzi zajmuje budynek dawnej elektrowni największego i najnowocześniejszego przed stuleciem z... więcej>>
Siemianowice Śląskie
Park Tradycji powstał w budynku dawnej maszynowni zlikwidowanej kopalni „Michał” w Siemianowicach Śląskich, której histo... więcej>>
Katowice
Walcownia Cynku w Katowicach - Szopienicach to poprzemysłowy zabytek, unikalny budynek na skalę światową, wpisany w indu... więcej>>
Katowice
W położonej na wschód od centrum miasta dzielnicy Katowic, Janowie, odnajdziemy największą prywatną galerię sztuki w Pol... więcej>>
Śląskie Smaki
Kroczyce
Zajazd położony w malowniczej scenerii Jury Krakowsko-Częstochowskiej oferuje dania kuchni staropolskiej, jurajskiej i m... więcej>>