Szczegóły atrakcji turystycznej

Kategoria: Dziedzictwo kulturowe
Oddział Odlewnictwa Artystycznego - Nowe Gliwice

Wszystko zaczęło się w 1796 roku, kiedy to w mieście nad Kłodnicą uruchomiono pierwszy na kontynencie (poza Wielką Brytanią) wielki piec opalany koksem. Sukces miał wielu ojców, ale najwięcej do powiedzenia miał szkocki wynalazca i przedsiębiorca – John Baildon. Po dwóch latach w hucie ruszyła gisernia, zajmująca się odlewaniem gotowych przedmiotów. Gliwicka odlewnia, wraz z bliźniaczymi zakładami w Berlinie i Sayn, zajmowała się produkcją zarówno armat, jak i odlewów artystycznych. Współpracowała z najwybitniejszymi artystami, wśród których były tak znane nazwiska, jak Karl Friedrich Schinkel, August Kiss czy Teodor Kalide. Hutą zachwycał się Julian Ursyn Niemcewicz, podróżujący po Śląsku w 1821 roku. Pisał: „Gliwice odlewają w rozmaitych robotach do 100 000 cetnarów żelaza. Od ogromnych dział szturmowych do przedmiotów sztuk i najdrobniejszych łańcuszków, wszystko znaleźć tam można. Widziałem tam mosty całe, kraty, lwy, kandelabry, wazy, krucyfixy, medaliony wielkie i małe, krzyżyki, pierścionki, łańcuszki.” Warto wspomnieć, że najwyższe pruskie odznaczenie wojskowe – Żelazny Krzyż – zostało po raz pierwszy odlane w Gliwicach w 1813 roku. Po II wojnie światowej tradycje huty gliwickiej przejęły Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych (GZUT). Stąd wyszły tak znane pomniki, jak warszawska Nike, Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach, Wyspiańskiego w Krakowie. Muzeum Odlewnictwa utworzono w 1991 roku w jednej z hal dawnej huty na terenie GZUT. W 2010 r. zostało ono przeniesione i obecnie mieści się w odnowionej maszynowni dawnej kopalni „Gliwice”. Budynki założonej w 1901 roku kopalni projektowali Emil i Georg Zillmanowie – twórcy katowickich osiedli: Giszowca i Nikiszowca. W XXI wieku zrewitalizowano maszynownię, cechownię i willę dyrektora. W 2010 roku zaprezentowano w nowym miejscu wystawę multimedialną. Tak opisuje ją sam twórca aranżacji , Mirosław Nizio: „Inspiracją dla wystroju ekspozycji stała się struktura miasta oraz architektura starych pieców hutniczych. Już same dokumenty ryciny, szkice po trosze określały charakter tego miejsca. W ten sposób powstały obiekty, które symbolicznie mają przedstawiać fabrykę oraz piece hutnicze: cztery kubiki, z których wydobywa się żar. (…) Bardzo ciekawym elementem są wnętrza pieców, do których zwiedzający mogą wchodzić i w których zapoznają się z uporządkowaną już chronologicznie historią odlewnictwa artystycznego od XVIII- do XX-wiecznych budowli przemysłu żeliwnego, gliwickich i okolicznych wyrobów artystycznych”. Muzeum znajduje się na Szlaku Zabytków Techniki.

Kronika Szlakowa

214 lat temu w Gliwicach powstała Królewska Odlewnia Żeliwa. Była to pierwsza odlewnia w naszej części Europy oparta na nowej technologii opalania pieca hutniczego koksem. Obecnie wytwory odlewni prezentuje Odział Odlewnictwa Artystycznego Muzeum w Gliwicach. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje misterna i precyzyjnie wykonana żeliwna biżuteria. W przeszłości była ona bardzo popularna, do czego przyczyniły się dwa wydarzenia. Pierwszym była śmierć pruskiej królowej Luizy, żony Fryderyka Wilhelma III. W Prusach zapanowała wówczas żałoba - kobiety do czarnych sukien zaczęły nosić odlane z żeliwa krzyże z wprawioną podobizną królowej. Wkrótce potem rozpoczęto skuteczną akcję propagującą oddawanie klejnotów na poczet funduszy wojennych - w zamian obywatele pruskiego państwa otrzymywali żeliwne płytki lub sygnety.

Lokalizacja
ulica Bojkowska 37
44-100 Gliwice
Gliwice
Śląsk, Aglomeracja Górnośląska
w mieście
Kontakt
: +48 32 2310854
: +48 32 3324742
: info@muzeum.gliwice.pl
: muzeum.gliwice.pl
: Zwiedzający indywidualnie powinni posiadać ze sobą dokument tożsamości ze zdjęciem.
Informacje ogólne
: muzea, poprzemysłowe, zabytki techniki
Ceny i udogodnienia
: Cennik na stronie www.
: Soboty są bezpłatne dla wszystkich, w niedziele 50% zniżki dla rodziców z dziećmi, w środy i czwartki bezpłatny wstęp dla grup szkolnych.
: dzieci, studenci, grupy
: przewodnik
: parking
Dostępność
: cały rok

Poniedziałek - nieczynne

wtorek - środa 9:00-15:00

czwartek - piątek 10.00 - 16.00

sobota - niedziela 11.00 - 16.00

Atrakcje
Trasy
Galerie

Obiekty SZT w pobliżu

Gliwice
Oddział Odlewnictwa Artystycznego Muzeum w Gliwicach należy do najnowocześniejszych prezentacji muzealnych w Polsce. Mie... więcej>>
Gliwice
Drewniana wieża antenowa Radiostacji jest cudem przedwojennej myśli inżynierskiej oraz świadectwem odwagi jej budowniczy... więcej>>
Gliwice
Muzeum Techniki Sanitarnej jest najmłodszą instytucją muzealną na mapie Gliwic – zostało założone w 2005 roku. Mieści si... więcej>>
Zabrze
Zespół Szybu „Maciej” znajduje się w Zabrzu Maciejowie. Węgiel wydobywano w tym rejonie już w pierwszej połowie XIX w. H... więcej>>
Zabrze
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu mieści się w zabytkowym, XIX-wiecznym budynku dawnego starostwa zabrzańskiego. Obiek... więcej>>
Zabrze
Kopalnia „Guido” w Zabrzu powstała w latach 50. XIX wieku. Imię otrzymała na cześć swojego właściciela, magnata przemysł... więcej>>

Śląskie Smaki

Zabrze
Szyb Maciej to zespół obiektów dawnej Kopalni Węgla Kamiennego „Concordia" położony w dzielnicy Zabrza – Maciejowie. Ara... więcej>>