Aktualności

Data dodania: 16 września 2015
Wola szerszej współpracy właścicieli i zarządów obiektów, które mają znaleźć się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO

Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej zamierza stworzyć specjalną grupę koordynującą, która będzie współpracowała w zakresie ochrony i zarządzania obiektami, ujętymi we wniosku o wpis tarnogórskich podziemi i naziemnych zabytków górniczych na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. W skład grupy weszliby właściciele i zarządcy obiektów, które znalazły się w opracowanym już przez SMZT wniosku.

Grupę tworzyliby przedstawiciele m.in. Urzędu Miasta i Starostwa Powiatowego w Tarnowskich Górach, Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Katowicach. Liderem grupy miałoby zostać Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, które razem z niezależnymi ekspertami opracowało obszerny wniosek.

Na początku września, w odrestaurowanej sali kinowej Zabytkowej Kopalni Srebra, odbyło się pierwsze spotkanie informacyjne w sprawie tarnogórskiej kandydatury na Listę światowego dziedzictwa UNESCO. W wydarzeniu tym uczestniczył także członek Zarządu Województwa Śląskiego Henryk Mercik.

Wniosek, który z załącznikami liczy około 700 stron, powinien trafić w styczniu przyszłego roku do Sekretariatu Komitetu Światowego Dziedzictwa w Paryżu. Tam przez kilkanaście miesięcy będzie poddawany analizie. Eksperci odwiedzą także Tarnowskie Góry i sprawdzą czy zapisy zgadzają się ze stanem faktycznym, zanim Komitet podejmie ostateczną decyzję w sprawie wpisu.

Wszystkie miejsca wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO muszą mieć odpowiednią ochronę długoterminową i plan zarządzania, dzięki którym będzie można je zachować dla przyszłych pokoleń – wyjaśnia Katarzyna Piotrowska kierownik Ośrodka ds. Światowego Dziedzictwa w Narodowym Instytucie Dziedzictwa.


We wniosku znalazło się 26 obiektów, które będą objęte planem ochrony konserwatorskiej. Oprócz kompleksu podziemi, którego częścią jest Zabytkowa Kopalnia Srebra oraz Sztolnia Czarnego Pstrąga dokument ujmuje 16 szybów górniczych, rezerwat Segiet wraz ze Srebrną Górą na granicy Tarnowskich Gór i Bytomia, Park Kulturowy „Hałda Popłuczkowa”, XIX-wieczny krajobraz pogórniczy przy ul. Wodociągowej, Stację Wodociągową Staszic, Park Kunszt, Park Miejski oraz dwie sztolnie odwadniające wraz z portalem i roszą.

O tym czy nasza kandydatura zasługuje na to prestiżowe wyróżnienie dowiemy się najwcześniej w połowie 2017 roku, ale już teraz warto na ten temat rozmawiać i wypracować wspólnie metody ochrony tego dobra, które zamierzamy zachować dla przyszłych pokoleń” – mówi Zbigniew Pawlak ze Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej.

Na przestrzeni ostatnich 5 stuleci na obszarze Tarnowskich Gór i okolic funkcjonowało kilka tysięcy kopalń. W większości były to małe przedsiębiorstwa z kilkoma szybami górniczymi. Pod koniec XVIII wieku uruchomiono na obecnych terenach miasta największą w historii tarnogórskiego górnictwa kruszcowego państwową kopalnię Fryderyk działającą od 1784 do 1912 r.

Znaczenie kopalń tarnogórskich wynika z ich wielowątkowej, bogatej historii i ogromnego wpływu jaki miały na rozwój Śląska i gospodarki europejskiej zarówno w średniowieczu, jak i w wieku XIX.

Wyjątkowym skarbem i jednocześnie największą atrakcją są zachowane w bardzo dobrym stanie, w pełni autentyczne wyrobiska kopalniane z systemem sztolni odwadniających. Niewielka ich część, która pochodzi z końca XVIII oraz z pierwszej połowy XIX w. została udostępniona turystom (Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga).

Niespotykanym w skali światowej jest również system gospodarowania wodą pogórniczą do celów spożywczych i przemysłowych zasilającą Tarnowskie Góry oraz inne miasta aglomeracji śląskiej. Zachowany zakład wodociągowy powstały na wyrobiskach górniczych pokazuje jak wielki rozwój miał przemysł w tej części Europy.

Bezprecedensowa jest również historia wydobycia cynku w rejonie Tarnowskich Gór gdzie przez cały XIX wiek był to największy rejon wydobywczy tego minerału.

Dodatkowym, ważnym elementem dziedzictwa i dużą atrakcją Tarnowskich Gór jest fragmentarycznie zachowany krajobraz pogórniczy ukształtowany na przestrzeni kilku wieków działalności wydobywczej.

Źródło:  Stowarzyszenie Mikołśników Ziemi Tarnogórskiej